Runowskie Dni Dziedzictwa to cykl wydarzeń zorganizowanych przez Miejsko –
Gminny Ośrodek Kultury w Więcborku, wspólnie ze Stowarzyszeniem KGW w Runowie
Krajeńskim, Sołectwem Runowo Krajeńskie, Szkołą Podstawową im. E. i J. Orzelskich w
Runowie Krajeńskim i Gminą Więcbork. Projekt ma na celu upamiętnienie 700-lecia Runowa
Krajeńskiego i dofinansowany jest ze środków Muzeum Historii Polski w Warszawie w
ramach programu Patriotyzm Jutra.

W ramach projektu przypominamy wydarzenia istotne dla społeczności lokalnej
Runowa Krajeńskiego i Gminy Więcbork. Wspólnie z mieszkańcami stworzyliśmy wystawę
czasową z pamiątek znajdujących się w domach mieszkańców. W kolejnych dnia odbędą
się warsztaty artystyczne dla uczniów lokalnej szkoły. W trakcie warsztatów
ceramicznych wspólnie z członkiniami Stowarzyszenia KGW Runowo Krajeńskie tworzona
jest ceramiczna mapa tradycji, która zdobi już elewację Świetlicy Wiejskiej w Runowie
Krajeńskim i ozdobi wkrótce elewację miejscowej szkoły. W okresie letnim promowaliśmy
walory historyczne i zabytki Runowa Krajeńskiego w czasie wycieczek krajoznawczych
zabytkowym autobusem „Ogórkiem po Krajnie”. Spotkaliśmy się również na wykładach
pogłębiających wiedzę o bogatej historii Runowa Krajeńskiego. Leszek Skaza – regionalista
przedstawił 700 lat Runowa w pigułce. Prof. Marek Chamot odkrył przed nami nieznaną do
tej pory szerszej społeczności gałąź rodu Orzelskich brata Jana Orzelskiego – Świętosława z
Bożejowic Orzelskiego, kronikarza, polityka i posła, a Katarzyna Józefowska p.o. dyrektora
Muzeum Ziemi Złotowskiej detektywistyczną opowieścią o rodzinie Krakowskich dotknęła
serc i wywołał niezłą dyskusję.

A w niedzielę 5.10.2025r. świętowaliśmy w czasie uroczystej Mszy Św. i na Pikniku
Szlacheckim wspólnie z mieszkańcami i zaproszonymi gośćmi.
Swoją obecnością zaszczycili nas:

• Jego Ekscelencja Ksiądz Biskup Krzysztof Włodarczyk – Biskup Diecezji Bydgoskiej,
• Ksiądz Zbigniew Ponichtera – obecny Proboszcz Parafii pw. Świętej Trójcy w Runowie
  Krajeńskim,
• Ksiądz Sylwester Olszanowski – ustępujący Proboszcz tejże parafii,
• Pani Iwona Kozłowska – Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej,
• Pan Marek Witkowski – Radny Sejmiku Województwa Kujawsko-Pomorskiego,
• Pani Paulina Wenda – Wiceprzewodnicząca Rady Powiatu Sępoleńskiego,
• Pan Jarosław Dera – Wicestarosta Sępoleński wraz z Radnymi Powiatu Sępoleńskiego,
• Pan Waldemar Kuszewski – Burmistrz Więcborka,wraz z małżonką.
• Pani Anna Łańska – Przewodnicząca Rady Miejskiej w Więcborku wraz z Radnymi Rady
  Miejskiej,
• Pani Alina Kruk – Skarbnik Gminy Więcbork,
• Kierownicy referatów Urzędu Miejskiego w Więcborku,
• Byli i obecni dyrektorzy Szkoły Podstawowej im. E. i J. Orzelskich w Runowie Krajeńskim:
  Pani Jadwiga Zamojska, Pani Maria Nowicka, Pan Piotr Kriese oraz Pani Daria Fabia-
  Stryszyk,
• Grono pedagogiczne oraz społeczność uczniowska,
• Dyrektorzy gminnych jednostek organizacyjnych, jednostek oświatowych i instytucji kultury,
• Sołtysi Gminy Więcbork,
• Przewodniczące i członkinie Kół Gospodyń Wiejskich Gminy Więcbork,
• Pan Paweł Toczko – Wiceprezes Stowarzyszenia LGD „Nasza Krajna” w Sępólnie
  Krajeńskim,
• Kierownictwo Nadleśnictwa Runowo: Pan Witold Białkowski, Nadleśniczy, oraz Pan Marcin
  Bujewski, Zastępca Nadleśniczego,
• Pan Stanisław Rakowski – Kierownik Oddziału Ośrodka Doradztwa Rolniczego w
  Minikowie,
• Przedstawiciele firm – przyjaciele Sołectwa Runowo i sponsorzy wydarzenia, w tym

Pan Roman Starzecki – Przewodniczący Rady Nadzorczej Banku Spółdzielczego w
Więcborku.
Świętowaliśmy podczas uroczystej Mszy Świętej, w czasie której homilię wygłosił
Biskup Diecezji Bydgoskiej – Krzysztof Włodarczyk, a tuż po niej symbolicznie wspólnie
z gośćmi wypuściliśmy białe gołębie. Uroczystym historycznym pochodem prowadzonym
przez Białą Damę na białym koniu – Teofilę Działyńską – w tej roli Magdalena Jarząb,
powózkę z budowniczymi Runowa, w których wcielili się Elżbieta Pokrzywka i Jan Antczak,
oraz uczniowie szkoły podstawowej Weronika Niewierowska i Tadeusz Olejnik. Tuż za nimi
straż sarmacka z chorągwią, muzycy zespołu Roderyk i Sarmackie Dziedzictwo, które
towarzyszyło naszemu świętowaniu przez cały dzień. Gości przywitała Elżbieta Orzelska z Janem Orzelskim dziękując za przybycie i witając staropolskim obyczajem. Następnie uroczyście w towarzystwie zespołu grającego na zrekonstruowanych instrumentach z epoki został posadzony „Dąb 700 – lecia im. Elżbiety i Jana Orzelskich” podarowany przez Nadleśniczego Runowa Witolda Białkowskiego. Zacni goście zadbali by dąb został właściwie posadzony i rósł ciesząc kolejne pokolenia mieszkańców Runowa. Kolejnym punktem programu było odsłonięcie tablicy pamiątkowej ufundowanej
i wykonanej przez Pana Pawła Baranowicza oraz zakopanie kapsuły czasu, która stanie
się mostem pomiędzy przeszłością, teraźniejszością i przyszłością. W kapsule czasu
zamknęliśmy historię Runowa napisaną wierszem przez Elżbietę Pokrzywkę i część wystawy
czasowej przygotowanej na obchody 700 – lecia Runowa Krajeńskiego. W części oficjalnej
głos zabrali znamienici goście, życząc kolejnych tak pięknych Jubileuszy.
W części artystycznej usłyszeliśmy poezję napisaną przez uczniów miejscowej
szkoły opisującą walory historyczne, piękno krajobrazu i zabytków Runowa Krajeńskiego. Na
scenie wystąpili: Antonina Studziżba, Julia Wielowiejska, Julia Okonek, Maja Okonek,
Lucyna Piłka, Paulina Łopińska, Zofia Gapińska, Agata Cyman, Michał Cyman. Nastąpiło
również rozstrzygnięcie konkursu fotograficznego „Runowo Krajeńskie w obiektywie”
zorganizowanego przez Szkołę Podstawową im. E. i J. Orzelskich w Runowie Krajeńskim.
… A później było tanecznie, muzycznie, historycznie, szlachecko i smacznie.
Uczestnicy licznie odwiedzili wystawę czasową „Runowskie Dni Dziedzictwa”
przygotowaną specjalnie na tę okazję przez pracowników Miejsko – Gminnego Ośrodka
Kultury w Więcborku: Mariusza Krasowskiego, Julię Drzewiecką i Julię Kuberę.
Wysłuchaliśmy koncertu muzyki dawnej w wykonaniu zespołu Roderyk, zatańczyliśmy w
kręgu, a także staropolskiego chodzonego. Każdy mógł poczuć się jakby znalazł się w
obozowisku szlacheckim dzięki grupie rekonstrukcyjnej „Sarmackie Dziedzictwo”, która
na tę okazję przygotowała swoje stoiska: sąd grodzki, pokaz artyleryjski z omawianiem
użycia armaty, pojedynek na szable, zabawy historyczne, kukiełkowy teatrzyk lalek,
warsztaty z gliną dla dzieci, tor łuczniczy, narty bolka, przeciąganie liny na pieńkach,
polowanie na szczura, szranki i walki na bezpieczną broń, warsztaty kaligrafii i plecenia
sznurków. Dużym zainteresowaniem cieszyło się wybijanie monety okolicznościowej z
okazji 700 – lecia Runowa Krajeńskiego na stoisku Mincerza Fordońskiego, a także
opowieści o ziołach na stoisku Zielarki „Fordońskie Czarownice”. Biuro obozowiska
wydawało personalizowane dyplomy dla każdego wytrwałego.
Pyszne swojskie jadło serwowały członkinie Stowarzyszenia KGW w Runowie
Krajeńskim, które zadbały również o klimat i dekoracje.
Wszystko to co ważne dla 700 – letniej historii Runowa Krajeńskiego oraz to co
wydarzyło się w roku tego zacnego Jubileuszu w Runowie Krajeńskim znajdzie się w
przygotowywanej przez Miejsko – Gminny Ośrodek Kultury w Więcborku i lokalnych
historyków publikacji, która będzie dostępna dla Państwa w najbliższych tygodniach.
Szczególne podziękowania kierujemy do:

• Burmistrza Więcborka Pana Waldemara Kuszewskiego i Przewodniczącej Rady Miejskiej
  Pani Anny Łańskiej oraz Gminy Więcbork – za wsparcie finansowe projektu, dofinansowanie
  witaczy oraz pamiątkowej ławki, która stanęła przed świetlicą wiejską,
• Nadleśniczego Pana Witolda Białkowskiego i Nadleśnictwa Runowo – za sfinansowanie
  witaczy oraz przekazanie sadzonki dębu posadzonego podczas Pikniku Szlacheckiego,
• Dyrektor Szkoły Podstawowej w Runowie Krajeńskim, Pani Darii Fabii-Stryszyk wraz z
  pracownikami – za udostępnienie szkoły i przygotowanie terenu, przygotowanie dzieci oraz
  zorganizowanie słodkiego poczęstunku z pomocą Rady Rodziców,
• Księdza Zbigniewa Ponichtery – za przygotowanie kościoła do jubileuszowej Mszy Świętej,
• Księdza Sylwestra Olszanowskiego – za uczestnictwo w uroczystej Mszy Świętej.
  ⸻
  Dziękujemy również:
• Bankowi Spółdzielczemu w Więcborku,
• Zakładowi Gospodarki Komunalnej w Więcborku,
• Firmie KAWIKO – W. Szyling,
• Firmie BEMIX – R. Mieszczak,
• Klinice Jeździeckiej Lubcza – Piotr Błaszkiewicz,
• Panu Piotrowi Olszewskiemu,
• Panu Mirosławowi Pokrzywce,
• Panu Romanowi Pokrzywce,
• Panu Mariuszowi Gorczewskiemu,
• Panu Januszowi Cieleckiemu

⸻—————

Podziękowania dla mieszkańców i gości:
Z głębi serca dziękujemy wszystkim mieszkańcom Runowa Krajeńskiego, dawnym i
obecnym, a także przybyłym gościom z bliska i z daleka, którzy wspólnie z nami świętowali
ten wyjątkowy jubileusz. Wasza liczna obecność, serdeczność, życzliwość i zaangażowanie
nadały tej uroczystości niepowtarzalny charakter. To dzięki Wam nasze wspólne święto stało
się prawdziwym dowodem jedności, przywiązania do tradycji i dumy z naszej małej ojczyzny.

———————-

Dziękujemy za wszelką pomoc, wsparcie, dobre słowa i wspólne świętowanie. Dzięki
wspólnemu zaangażowaniu mogliśmy godnie uczcić siedem wieków historii naszej
miejscowości, zachowując pamięć o przeszłości i z nadzieją patrząc w przyszłość. Niech to
wyjątkowe święto pozostanie w naszych sercach jako czas radości, jedności i dumy z bycia
częścią wspólnoty Runowa Krajeńskiego.

Dyrektor Miejsko – Gminnego Ośrodka Kultury w Więcborku – Joanna Soja – Tońska
Prezes Stowarzyszenia KGW Runowo Krajeńskie – Lidia Słoma – Jarząb Sołtys Runowa – Jan Antczak